Το κτίσιμο τησ Αγίας Σοφίας, που καταστράφηκε κατά τη "στάσα του νίκα", ήταν για τον Ιουστινιανό πρώτη προτεραιότητα, αλλά και λύτρωση από τισ συνέπειες τησ τρομερής αυτής αναταραχής.
Η αρχιτεκτονική καινοτομία της Αγίας Σοφίας προέρχεται από τον συνδυασμό δύο παλαιότερων ρυθμών ρωμαϊκής παράδοσης: της βασιλικής με επικλινή στέγη και του περίκεντρου ναού, όπου πάνω σε μια κυκλική ή οκταγωνική βάση στηριζόταν ο κυκλικός τρούλος της οροφής. Αυτοί οι αρχιτεκτονικοί ρυθμοί έχουν χρησιμοποιηθεί κατά τη ρωμαική περίοδο για την ανέγερση δημόσιων κτιρίων και είχαν υιοθετηθεί από τουσ πρώτους χριστιανούς για το χτίσιμο των ναών τους. Με τον συνδυασμό των δύο ρυθμών δημιουργήθηκε ένας νέος, της Βασιλικής με τρούλο, που χρησιμοποιήθηκε, κατά κανόνα για λατρευτικά κτίσματα.
Ο Ιουστινιανός ξεχώρισε τον Ανθέμιο και τον Ισίδωρο όχι μόνο για τισ γνώσεις τους αλλά και για την πρωτοτυπία των έργων τους. Οι αρχιτέκτονες πριν αρχίσουν το χτίσιμο της Αγίας Σοφίας, επισκέπτηκαν πολλές περιοχές και άλλα κτίσματα για να πάρουν ιδέες για το δικό τους έργο. Η Αγία Σοφία αποτελεί επίτευγμα όχι μόνο για τον σχεδιασμό της αλλά και για το πλάτος του τρούλου της, που στηριζόταν αποκλειστικά στα τόξα του ναού.
Ο ναός κοσμήθηκε με ψηφιδωτά, τοιχογραφίες και χρωματιστά μάρμαρα από πολλές περιοχές της αυτοκρατορίας. Ανάμεσα στα ψηφιδωτα περιλαμβάνεται και η παράσταση του Μεγάλου Κωσταντίνου που προσφέρει την Κωσταντινούπολη στην Παναγία και του Ιουστινιανού που της προσφέρει την Αγία Σοφία. Αργότερα προστέθηκαν και άλλες παραστάσεις αυτοκρατόρων. Από τον ζωγραφικό της διάκοσμο, λίγα μέρη έχουν σωθεί (ο Παντοκράτορας στν τρούλο, η Πλατυτέρα στην κόγχη του ιερού και τα ψηφιδωτά στον εξώστη). Τα περισσότερα καλύφθηκαν όταν ο ναός μετατράπηκε σε τζαμί μετά την οθωμανική κατάκτηση. Σήμερα, και με τη συνδρομή διεθνών οργανισμών, γίνεται προσπάθεια για την αποκατάσταση και συντήρηση τους.
Η αρχιτεκτονική καινοτομία της Αγίας Σοφίας προέρχεται από τον συνδυασμό δύο παλαιότερων ρυθμών ρωμαϊκής παράδοσης: της βασιλικής με επικλινή στέγη και του περίκεντρου ναού, όπου πάνω σε μια κυκλική ή οκταγωνική βάση στηριζόταν ο κυκλικός τρούλος της οροφής. Αυτοί οι αρχιτεκτονικοί ρυθμοί έχουν χρησιμοποιηθεί κατά τη ρωμαική περίοδο για την ανέγερση δημόσιων κτιρίων και είχαν υιοθετηθεί από τουσ πρώτους χριστιανούς για το χτίσιμο των ναών τους. Με τον συνδυασμό των δύο ρυθμών δημιουργήθηκε ένας νέος, της Βασιλικής με τρούλο, που χρησιμοποιήθηκε, κατά κανόνα για λατρευτικά κτίσματα.
Ο Ιουστινιανός ξεχώρισε τον Ανθέμιο και τον Ισίδωρο όχι μόνο για τισ γνώσεις τους αλλά και για την πρωτοτυπία των έργων τους. Οι αρχιτέκτονες πριν αρχίσουν το χτίσιμο της Αγίας Σοφίας, επισκέπτηκαν πολλές περιοχές και άλλα κτίσματα για να πάρουν ιδέες για το δικό τους έργο. Η Αγία Σοφία αποτελεί επίτευγμα όχι μόνο για τον σχεδιασμό της αλλά και για το πλάτος του τρούλου της, που στηριζόταν αποκλειστικά στα τόξα του ναού.
Ο ναός κοσμήθηκε με ψηφιδωτά, τοιχογραφίες και χρωματιστά μάρμαρα από πολλές περιοχές της αυτοκρατορίας. Ανάμεσα στα ψηφιδωτα περιλαμβάνεται και η παράσταση του Μεγάλου Κωσταντίνου που προσφέρει την Κωσταντινούπολη στην Παναγία και του Ιουστινιανού που της προσφέρει την Αγία Σοφία. Αργότερα προστέθηκαν και άλλες παραστάσεις αυτοκρατόρων. Από τον ζωγραφικό της διάκοσμο, λίγα μέρη έχουν σωθεί (ο Παντοκράτορας στν τρούλο, η Πλατυτέρα στην κόγχη του ιερού και τα ψηφιδωτά στον εξώστη). Τα περισσότερα καλύφθηκαν όταν ο ναός μετατράπηκε σε τζαμί μετά την οθωμανική κατάκτηση. Σήμερα, και με τη συνδρομή διεθνών οργανισμών, γίνεται προσπάθεια για την αποκατάσταση και συντήρηση τους.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου